Kotka na gorącym blaszanym dachu • Tennessee Williams

autor: Tennessee Williams • tłumaczenie: Jacek Poniedziałek • reżyseria Igor Gorzkowski, Agencja Dramatu i Teatru ADiT • tekst przeczytają: Grzegorz Gierak, Karol Pocheć (Teatr Narodowy), Ewa Konstancja Bułhak (Teatr Narodowy), Anna Sroka (Studio Teatralne Koło) • komentarz naukowy: Joanna Puzyna-Chojka

O wydarzeniu

Choć dramat powstał w 1955 roku jest na wskroś współczesny. Nie tylko ze względu na wspaniałe tłumaczenie Jacka Poniedziałka, ale przede wszystkim dzięki tematyce. Koncentruje się na człowieku, rodzinie, jej wewnętrznym rozpadzie w obliczu śmiertelnej choroby. Mówi o braku zrozumienia, nieszczęśliwej miłości i destrukcyjnej sile pieniądza. Wielu z nas pamięta zapewne kultową ekranizację dramatu Kotka na gorącym, blaszanym dachu Richarda Brooksa z 1958 roku, w którym zagrali Elizabeth Taylor i Paul Newman. Czytanie dramatu w nowym tłumaczeniu i reżyserii Igora Gorzkowskiego zapowiada się niezwykle ciekawie!

Igor Gorzkowski: usiłuję w tej sztuce zbadać ulotną materię emocjonalnie naładowanych zależności między ludźmi w burzowej aurze rodzinnego kryzysu. W wyznaniach postaci musi być zachowane ziarno tajemnicy, podobnie jak w życiu ludzie pozostają do pewnego stopnia nieodgadnieni dla innych … a nawet dla siebie samych”.  Cytat pochodzi z didaskaliów Tennessee Williamsa doKotki na gorącym blaszanym dachu”. Dwie rzeczy urzekają mnie w tym dramacie: złożoność relacji i niedopowiedzenie. Nie ma tu tezy. Nachalności. Słowa, dialogi, sytuacje są wierzchnią warstwą, skrywającą pragnienia. A są te pragnienia wspólne dla wszystkich bohaterów „Kotki…”. „Biedni ludzie, biedni, piękni ludzie! Którzy się poddajecie… Którzy marzycie tylko… żeby ktoś wziął was w ramiona. Czule, czule, z miłością”. Mówi Margaret w III akcie dramatu. Warto czytać Tennessee Williamsa w nowym przekładzie Jacka Poniedziałka. Przywraca on chropowatość, drapieżność słowom, dialogom. Struktura kostna jakby ta sama, ale mięśnie, ścięgna nowe. 

Uczestnicy wydarzenia

  • Ewa Konstancja Bułhak

    Absolwentka warszawskiej PWST (1995). W latach 1995-1998 Aktorka Teatru Polskiego w Warszawie. W 1996 roku otrzymała Nagrodę im. Szyfmana oraz III nagrodę na Festiwalu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu. Od 1998 roku w zespole Teatru Narodowego. Role w Teatrze Narodowym: Fajtcacy, Halka Spinoza, reżyseria: Jerzy Grzegorzewski, Jenny Taniec śmierci, reżyseria: Adam Hanuszkiewicz, Jewdocha, Sędziowie, reżyseria: Jerzy Grzegorzewski, Pani Druga, Kartoteka, reżyseria: Kazimierz Kutz, Kitty, Nowe Bloomusalem, reżyseria: Jerzy Grzegorzewski, Panna Młoda, Wesele, Jerzy Grzegorzewski, Aktorka/Małgosia, Noc listopadowa - nowa wersja, reżyseria: Jerzy Grzegorzewski, Weronika, Requiem dla gospodyni (prapremiera), reżyseria: Kazimierz Dejmek, Księżniczka Lena, Leonce i Lena, reżyseria: Barbara Sieroslawski, Tytania, Sen nocy letniej, reżyseria: Jerzy Grzegorzewski, Platana, Żaby, reżyseria: Zbigniew Zamachowski, Jan/Afrozja Opupiejkina, Kurka Wodna, reżyseria: Jan Englert, Żona Wyspiańskiego, Hamlet Stanisława Wyspiańskiego, reżyseria: Jerzy Grzegorzewski, Teresa Paluch, 2 maja, rez. Agnieszka Glińska, Kobieta, Śmierć komiwojażera, reżyseria: Kazimierz Kutz, Siostra Jane, Happy End, reżyseria: Tadeusz Bradecki, Medea/ Przewodniczka Chóru, Ifigenia, reżyseria: Antonina grzegorzewska, Helena, Lekkomyślna siostra, reżyseria: Agnieszka Glińska, Gileta, Księżniczka na opak wywrócona, reżyseria: Jan Englert, Role, Sprawa, reżyseria: Jerzy Jarocki.

    Więcej
  • Grzegorz Gierak

    Aktor teatralny i filmowy. W 1981 roku ukończył studia na PWST w Warszawie. Pracował w teatrach: Nowym, Rozmaitości, Dramatycznym, Adekwatnym, Komedia, Rampa i Na Woli w Warszawie, także w Teatrze Polskim w Bydgoszczy; z Teatrem Atlantis związał się w 1995 (Książę Oktawio w Zwodzicielu z Sewilli), następnie przygotował monodram Pan Pasek i wydra (reżyseria: Jarosław Kilian, 1996); często gra we własnych przedstawieniach poetyckich (Kazanie Skargi według Kazań Piotra Skargi, W Jerozolimie Broniewskiego, Norwid samotny). Wystąpił m.in. we Wszystko, co najważniejsze Roberta Glińskiego, Sztosie Olafa Lubaszenki, Lawie Tadeusza Konwickiego, serialu Glina Władysława Pasikowskiego.

    Więcej
  • Igor Gorzkowski

    Reżyser i dramaturg, współzałożyciel Studia Teatralnego Koło niezależnego teatru działającego w Warszawie od 1988 roku, w którym zrealizował większość swoich przedstawień. Od 2011 roku pełni funkcję zastępcy dyrektora do spraw artystycznych w Teatrze Ochoty w Warszawie. Jako jeden z pierwszych w Polsce skojarzył dynamicznie rozwijającą się kulturę klubową z działaniami teatralnymi. Premiera jego spektaklu Absolutnie Off Show w 2003 roku dała początek poszukiwania nowych przestrzeni dla teatru. W roku 2009 reżyserował w Teatrze Narodowym w Warszawie Polowanie na łosia  Michała Walczaka. W roku 2010 debiutował w teatrze operowym reżyserując O Genowefie Roberta Schumanna w Teatrze Wielkim w Poznaniu. W 2011 roku otrzymał nominację do prestiżowej nagrody teatralnej Feliksy Warszawskie za reżyserię spektaklu Starucha wg opowiadań Daniła Charmsa zrealizowanego w warszawskim Teatrze Ochoty. Autorski teatr Gorzkowskiego ma formę kameralną zakładającą niemal intymny kontakt między aktorem a widzem. Jest to teatr oszczędny, oczyszczony z inscenizacyjnych fajerwerków. Reżyser wraz ze swoim zespołem wypracował autorską metodę pracy  inspirowaną rosyjską tradycją teatralną. Gorzkowski realizuje spektakle, korzystając ze swoich własnych scenariuszy Taksówka 2005, Ukryj mnie w gałęziach drzew 2008, chętnie sięga również po teksty, które nie są dedykowane teatrowi. Zrealizował  kilka uznanych spektakli wg własnych teatralnych adaptacji, między innymi: Spacerowicz wg Roberta Walsera 2007, Żółta Strzała według Wiktora Pielewina 2008, Trip 71 według Huntera S Thompsona 2009.

    Więcej
  • Karol Pocheć

    Aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, absolwent Lart Studio i Akademii Teatralnej w Warszawie (2007). W tym samym roku na XXV Festiwalu Szkół Teatralnych w Łodzi otrzymał I Nagrodę MKiDN, a na IV Międzynarodowym Festiwalu Szkół Teatralnych- nagrodę za najlepszą drugoplanową rolę męską. 2007 rok to również debiut aktora na deskach zawodowego teatru w Opowiadaniach dla dzieci w Teatrze Narodowym. Rok 2008 to Iwanow i Wiele hałasu o nic. Rok 2009 Umowa, czyli łajdak ukarany. Ale jego wspaniały talent aktorski rozkwitł w Dozorcy (premiera - luty 2010), gdzie wspólnie z Januszem Gajosem i Oskarem Hamerskim tworzą niezwykłe trio aktorskie o niebywałych emocjach, od których aż iskrzy się na Małej Scenie TN w Warszawie. Role w Teatrze Narodowym: Role, Opowiadania dla dzieci, rez. Piotr Cieplak, Eugeniusz Konstantynowicz Lwow, Iwanow, reżyseria: Jan Englert, Conrade, Wiele hałasu o nic, reżyseria: Maciej Prus, Arlekin, Umowa, czyli Łajdak ukarany, reżyseria: Jacques Lassalle, Mick, Dozorca, reżyseria: Piotr Cieślak, Jakow, Mewa, reżyseria: Agnieszka Glińska, Guliano Salviati Lorenzaccio, reżyseria: Jacques Lassalle, Role Sprawa, reżyseria: Jerzy Jarocki, Mężczyzna, Kobieta z zapałkami, reżyseria: Aleksandra Konieczna. 

    Więcej
  • Joanna Puzyna-Chojka

    Teatrolog, krytyk teatralny, wykładowca Uniwersytetu Gdańskiego (adiunkt w Katedrze Kultury i Sztuki w Instytucie Filologii Polskiej). Badawczo interesuje się dramaturgią współczesną i teatrem „nowego realizmu”. Publikowała na łamach „Gazety Wyborczej”, „Tygodnika Powszechnego”, „Teatru”, „Dialogu”, „Didaskaliów” i „Notatnika Teatralnego”. Była kierownikiem literackim Teatru Muzycznego w Gdyni, Teatru Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu i Teatru Miejskiego Witolda Gombrowicza w Gdyni, a także kierownikiem literackim i dyrektorem programowym Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych R@Port w Gdyni. Współtworzyła również projekt Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Jest autorką książki Gra o zbawienie. O dramatach Tadeusza Słobodzianka.

    Więcej
  • Anna Sroka

    Aktorka teatralna, filmowa i dubbingowa oraz piosenkarka. Absolwentka Akademii Teatralnej w Warszawie (2000). Laureatka licznych nagród: Nagrody Artystycznej Złota Maska Marszałka Województwa Śląskiego za rok 2006, Nagrody Jana Świderskiego Sekcji Teatrów Dramatycznych ZASP. Finalistka wrocławskiego Przeglądy Piosenki Aktorskiej (2003) oraz laureatka III nagrody i I nagrody dziennikarzy Wybrzeża w VI edycji konkursu Pamiętajmy o Osieckiej (2003). Aktorka związana ze Studiem Teatralnym Koło. Współpracuje z grupą Montownia. Przez pewien czas była związana z Kabaretem Olgi Lipińskiej. W rzeszowskim Teatrze Wandy Siemaszkowej grała tytułową rolę w spektaklu George&Ira Gershwin, reżyseria: Szurmiej oraz tytułowa rolę w PIAF Pam Gems w reżyserii: Szurmieja. Współpracuje z Teatrem Rozrywki w Chorzowie: Odjazd, reżyseria: Fred Apke, West side story reżyseria: Laco Adamik, Rent reżyseria: Ingmar Vilqist, Przygoda fryzjera damskiego reżyseria: Łukasz Czuj, Lady day-Billie Holiday reżyseria: Natalia Babińska. W swoim dorobku ma kilka ról filmowych i serialowych (Boża Podszewka II, reżyseria: Cywińska, Długi weekend reżyseria: Gliński, Oficerowie reżyseria: Dejczer). Koncertuje z recitalem Ale… i nie tylko (piosenki Edith Piaf) oraz TanGO! Wykładała interpretacje piosenki w ZPSM imienia Fryderyka Chopina. Uczy w Wyższej Szkole Komunikowania i Mediów Społecznych Giedroycia na Wydziale Aktorskim. Wraz z Urszulą Borkowską założyła grupę wokalną AleBabki. W 2007 reprezentowała Polskę na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki Aktorskiej w Moskwie.

    Więcej

Recenzje i komentarze

  • e-teatr.pl

    PC Drama z Kotką w Żaku

    W Klubie Żak w ramach cyklu PC Drama odbyło się czytanie sztuki Tennessee Williamsa Kotka na gorącym blaszanym dachu w reżyserii Igora Gorzkowskiego.

    Choć dramat powstał w 1955 roku jest na wskroś współczesny. Nie tylko ze względu na wspaniałe tłumaczenie Jacka Poniedziałka, ale przede wszystkim dzięki tematyce. Koncentruje się na człowieku, rodzinie, jej wewnętrznym rozpadzie w obliczu śmiertelnej choroby. Mówi o braku zrozumienia, nieszczęśliwej miłości i destrukcyjnej sile pieniądza. Wielu z nas pamięta zapewne kultową ekranizację dramatu

    Kotka na gorącym, blaszanym dachu Richarda Brooksa z 1958 roku, w którym zagrali Elizabeth Taylor i Paul Newman. Czytanie dramatu w nowym tłumaczeniu i reżyserii Igora Gorzkowskiego zapowiadało się niezwykle ciekawie!

    Więcej
  • fashionartmedia.com

    PC Drama

    Śmierć tekstu = śmierć teatru? (procesy odbiorcze w teoriach i praktykach nowomedialnych - performing lecture). Problem zaniku tekstu dramatycznego kosztem multimedialności skłonił mnie do refleksji nad kondycją teatru. Postanowiłam przyjrzeć się zjawiskom kulturowym, które zachodzą na naszych oczach i na podstawie tych obserwacji stwierdzić, czy rzeczywiście dla publiczności tekst sam w sobie przestaje być atrakcyjny i czy istnieje sposób, by na nowo zainteresować widza dramatem. 

    Teatr jest żywy, musi reagować na zmiany, które zachodzą w świecie, wychodzić naprzeciw horyzontom oczekiwań odbiorcy. Mottem swych działań uczyniłam wypowiedź profesor Barbary Lasockiej-Pszoniak: granice teatru to granice słowa. Tam, gdzie kończy się słowo, tam nie ma już teatru. Powyższe stwierdzenie zainspirowało mnie, by stworzyć projekt, który udowodni, że tekst i multimedialność mogą współistnieć, dając zadowalające rezultaty. Co więcej, tworząc nową jakość w teatrze i przyczyniając się do zainteresowania „nowego” widza współczesnym dramatem.

    W ten sposób w 2010 roku powstał projekt PC Drama, którego fundamentalnym założeniem jest performatywne czytanie dramatu. Z definicji czytanie performatywne to zdarzenie interdyscyplinarne - kompilacja tekstu, aktorskiej improwizacji, muzyki i obrazu, której elementy przenikają się polifonicznie i synchronicznie dopełniają, wywołując u widza synestetyczne wrażenia. Dla mnie performatywne czytanie to kolaż tekstu, dźwięków i obrazu, to swoiste próby generalne w wyobraźni reżysera, aktorów, widzów. Dramaty prezentowane na scenie gdańskiego Żaka wzbudziły żywe zainteresowanie publiczności, udało mi się dotrzeć do odbiorcy „niekonwencjonalnymi” metodami.

    Po każdym czytaniu dramatu, publiczność ma okazję uczestniczyć w dyskusji moderowanej przez przedstawicieli kadry akademickiej UG. Wielokrotnie ze strony widowni płyną głosy o atrakcyjności formy podawczej dramatu, jaką jest publiczne czytanie, otwarta próba. PC Drama spotkała się z aprobatą odbiorców w różnym wieku. Jednak najważniejszym rezultatem projektu jest to, że udało się udowodnić, że teatr, którego rdzeniem jest tekst, może być atrakcyjny.

    Więcej

Inne wydarzenia archiwalne

  • BÓG MORDU

    PC Drama / 28.01.2019

  • BAJKOWE ŻYCIE ROSYJSKICH DZIEWCZĄT

    PC Drama / 27.05.2019 /

  • JORGOS SKOLIAS, PIOTR RACHOŃ / PĘKALA KORDYLASIŃSKA PĘKALA

    30.01.2019 / 9. Dni Muzyki Nowej

  • 19.01.2015

    Oskar i Ruth

    PC Drama

  • 09.10.2010

    Młynarski plays Młynarski Feat • Gaba Kulka

    Jesienna nuda pod nóż!

  • 08.10.2010

    Kim Nowak

    Jesienna nuda pod nóż!

  • Patryk Różycki

    Lubię wracać tam, gdzie byłem

  • HATIS NOIT / RESINA

    2.02.2019 / 9. Dni Muzyki Nowej

  • 10.05.2014

    Tomasz Stańko • Marcin Masecki

  • BROMANCE / UP STAY UP

    11. Gdański Festiwal Tańca

  • 29.11.2010

    Trup • Barbara Świąder

    PC Drama

  • 12.01.2012 -15.01.2012

    2. Festiwal Dni Muzyki Nowej